Özet


SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ SÖZLÜ TARİHE YÖNELİK METAFORİK ALGILARI VE SÖZLÜ TARİH YÖNTEMİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Sözlü tarih, eğitim-öğretim süreçlerinde tarih konularının öğretimi için yaygın bir biçimde kullanılan, öğrencilerin tarih konularına yönelik ilgi ve merakını artıran ve iletişim, araştırma ve dinleme gibi becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayan bir yöntemdir. Dolayısıyla sosyal bilgiler eğitiminde yer alan tarih konularının öğretiminde sözlü tarih yönteminin kullanılması büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda araştırmada sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sözlü tarihe yönelik metaforik algıları ve sözlü tarih yöntemine ilişkin görüşlerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada fenomonoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen açık uçlu görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanın katılımcı grubu belirlenirken Türkiye’nin yedi farklı bölgesinden birer eğitim fakültesi seçilmiş, bu fakültelerde öğrenim gören ve araştırmanın ölçütlerini karşılayan 172 4. sınıf sosyal bilgiler öğretmen adayı araştırmaya dahil edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre öğretmen adaylarının; eğitimde sözlü tarih, tarih yazımında sözlü tarih ve diğer temaları altında 96 farklı metafor ürettikleri tespit edilmiştir. Eğitimde sözlü tarih teması altında üretilen metaforlarda öğretmen adaylarının sözlü tarihi; tarih konularının öğretimini kolaylaştıran, derslerin keyifli geçmesine katkı sağlayan, gelecek kuşakların milli bilinç kazanmasında etkili olan ve öğrencilerin birçok farklı beceriyi kazanmasına katkı sağlayan bir yöntem olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının tarih yazımında sözlü tarih teması altında birleşen metaforlarında sözlü tarihin; birincil kaynaklardan bilgi sağlayan, tarihi bir dönemin veya olayın detaylı, sistematik ve düzenli bir biçimde ele alınması ve sunulmasında etkili bir yöntem olarak algılandığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının sözlü tarih yöntemine ilişkin görüşlerinde ise sözlü tarihin objektif ve güvenilir olduğu; tarih konularıyla ilgili derinlemesine bilgi edinme konusunda avantaj sağladığı; öğrencilerin ilgi ve merakını artırabileceği ve dinleme, gözlem, soru sorma, olguyu düşünceden ayırma, araştırma, empati gibi becerilerini geliştirecek bir yöntem olarak görüldüğü belirlenmiştir.



Anahtar Kelimeler

Sözlü tarih, öğretmen adayları, sosyal bilgiler, metaforik algı, görüş.


Reference