Home    |  About the Journal   |  Aim and Scope   |  Editorial Board   |  Publication Policies   |  Writing Rules   |  Publication Ethics   |  Copyright   |  Contact   |

Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Abstract


BİR DİSİPLİNLERARASI ÖĞRETİM YÖNTEMİ: TAKIM-ÖĞRETME

Çalışmanın Amacı Bu araştırmanın amacı Türkçe ve Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının işbirliği içerisinde ekiple öğretim yöntem ve tekniğini kullanma yeterliliklerinin belirlenmesi ve düzenlemesidir. Bu amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır: 1. Ekiple öğretim yönteminin öğretmen adaylarının kendi öğrenme ve öğretim süreçlerine etkileri nelerdir? Bu süreçler çalışma boyunca nasıl bir gelişim göstermiştir? 2. Ekiple öğretim takımların mesleki gelişimlerini ne yönde etkilemektedir? 3. Ekiple öğretim takımların kişisel gelişimlerini ne yönde etkilemektedir? Çalışmanın Modeli Bu araştırma eylem araştırması (action research) modelinde desenlenmiştir. Çalışma grubu 6 hafta boyunca Türkçe ve Sosyal Bilgiler derslerinin birleştiği ortak bir noktada belirledikleri bir ilköğretim kademesinde disiplinler arası ders anlatmışlar, ders sonundaki öz-değerlendirme ve akran değerlendirmesi ve mentor değerlendirme toplantıları yoluyla süreci değerlendirme fırsatı bulmuşlardır. Dersler ilk tur ve ikinci tur olarak gruplanmış, ilk turda araştırmacı müdahalesi olmazken, ikinci turdaki değerlendirme toplantısının sonunda mentorların müdahalesi bulunmaktadır. Bu müdahaleler ilk turdaki eksiklikler üzerine kurulmuştur. Çalışma Grubu Çalışma grubu belirlenirken öncelikle gönüllülük esası dikkate alınmış, takım öğretimi gruplarının gelişimini takip edebilmek ve farklı öğrenme gruplarının takımda bulunmasını sağlamak amacıyla üç takım olarak oluşturulmuştur. Takım üyeleri, 4 Türkçe öğretmenliği ve 3 Sosyal Bilgiler öğretmenliği adayları olmak üzere toplam 7 öğrencidir. Veri Toplama Araçları Görüşme Formları Uygulamaya başlamadan önce takım öğretimi hakkındaki görüşlerini almak üzere bir ön görüşme formu oluşturulmuştur. Çalışmanın öğrenme-öğretme sürecine katkı sağlayıp sağlamadığını anlamak amacıyla bütün uygulamaların bitiminde de katılımcılara son görüşme formu uygulanmıştır. Gözlem Formu Bu çalışmada takım öğretiminin öğretmen adaylarının mesleki ve kişisel gelişimlerine etkisini görebilmek amacıyla araştırmacılar tarafından gözlem formu geliştirilmiştir. Gözlem formu boyutları araştırmanın amacına göre kişisel ve mesleki gelişim olarak ikiye ayrılmıştır. Kişisel gelişim iletişim, problem çözme özgüven ve eleştirel düşünme kategorilerinde puanlanmıştır. Mesleki Gelişim kategorisinde ise zamanı planlama, soru sorma, alan bilgisi, ders materyali hazırlama ve uygulama, ölçme değerlendirme, yöntem belirleme, etkinlik oluşturma alt kategorileri bulunmaktadır. Yansıtıcı günlük Dersler sırasında çalışmanın öğrenme-öğretme süreçlerine etkisi ile ilgili veri toplamak amacıyla takımlardan ders anlatımlarının sonunda bireysel olarak yansıtıcı günlükler tutmaları istenmiştir. Her bir günlük tüm grup üyeleri tarafından tutulmuştur. Bu günlükler araştırmacılar tarafından her haftanın sonunda değerlendirilmiştir. Saha Notları Dersler esnasında çalışmanın öğrenme-öğretme süreçlerini nasıl etkilediği ile ilgili veri toplamak amacıyla saha notları dersler boyunca araştırmacılar tarafından gözlem formu dışındaki verilerle ilgili olarak tutulmuştur. Değerlendirme Toplantıları Süreç içerisinde ilk ve son tur tamamlandığında olmak üzere iki kez değerlendirme toplantısı yapılmıştır. Bu toplantıların verileri eylem araştırmasının döngüsüne katkı sağladığından toplantılar önemli bulunmuştur. Verilerin Analizi Veriler nitel olarak, betimsel istatistik, betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Uygulama Süreci Çalışmada uygulama iki aşamalı olarak gerçekleşmiştir. İlk aşamada çalışma grubuna takım öğretimi konusunda bilgi verilmiş ve ders planlarını oluşturmaları istenmiştir. Ders planlarında uygulama süresi, ortak kazanım, beceri ve değerler yer almaktadır. Ayrıca iki disiplinin birbirleriyle ilişkisi ortak değer, beceri ve kazanımları dikkate alınarak belirlenmiştir. Ders planları mentorlar tarafından kontrol edildikten sonra uygulamalar öğretmen adayları tarafından yapılmıştır. İlk turda izlenimleri görmek amacıyla araştırmacı müdahalesi olmamıştır. Ders anlatımlarının sonunda öğretmen adayları ve mentorlar arasında bir toplantı gerçekleşmiş ve dersle ilgili her birinin izleniminin dinlenmesi amaçlanmıştır. İlk turun sonunda da genel bir değerlendirme için odak grup görüşmesi yapılmıştır. Bu görüşmenin amacı, ilk turda tüm adayların ders anlatımında nerelerde hata yaptıkları ya da hangi kısımlarla ilgili fikir alış verişi yapılmıştır. Görüşmenin sonunda adayların ikinci tur için ders anlatımlarıyla ilgili eksikliklerinin giderilmesi hedeflenmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada araştırmacı müdahalesi ikinci turda olmuştur. Bulgular Ön görüşme formlarına uygulanan içerik analizinde takım öğretimi becerileri ve yeni bir yöntem uygulama olmak üzere 2 ana tema ortaya çıkmıştır. Takım öğretimi becerileri kişisel ve mesleki gelişimlerde kategorize edilmiştir. Kişisel Gelişim yönünden işbirliği ve özgüven, iletişim, bakış açısını geliştirmek; Mesleki Gelişim yönünden deneyim kazanma ve öğrenme-öğretme süreci, zaman yönetimi, yansıtıcı düşünme, deneyim paylaşımı olarak belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının aralarındaki iletişimi düzenleyici birtakım bulguların ortaya konulduğunu düşünmesi bu çalışmada işbirliği olarak kodlanmıştır. Ön görüşme formunda yeni bir yöntem uygulama ile ilgili soruya verilen cevaplarda Öğretmen ve Duygular olmak üzere iki adet kategori bulunmuştur. Bu kategorilerden ilki yeni bir yöntem olarak takım öğretimini uygulayacak öğretmen adayları üzerinde meydana gelecek değişikliklerle ilgilidir. Bu değişikliklere dair kodlar ise; yeni bilgi edinme, bakış açısı geliştirme, model olma olarak belirlenmiştir. Son görüşme formlarına uygulanan içerik analizinde, mesleki gelişim temasında, öğrenme öğretme süreci kategorisine yönelik Alan Hâkimiyeti, Öğrenci Etkileşimini Sağlama, Zamanı Planlama; Kişisel Gelişim temasında ise, Takım Üyelerinin Özellikleri kategorisinde Özgüven, İşbirliği, İletişim, Takım Uyumu ve Yeni Fikirlere Açık Olma olarak belirlenmiştir. Sonuç • Çalışma öncesinde elde edilen ön görüşme formlarında gruplar takım öğretiminin kişisel ve mesleki gelişimlerini arttıracağını düşünmüşler çalışma sonunda da bu beklentilerinin karşılandığını son görüşme formunda belirtmişlerdir. • Gözlem formları grupların tek tek gelişimleri dikkate alındığında A ve B Grubunun Kişisel Gelişim Puanlarının Mesleki gelişim puanına göre daha fazla olduğu saptanmıştır. C Grubunun puanları ise yalnızca Mesleki gelişim açısından artmıştır. Genel olarak bakıldığında en fazla değişimin B grubunda en az değişimin C grubunda olduğu tespit edilmiştir. Bunun sebebi grup seçiminde belirlenen envanter sonuçlarıyla ilgili olabilir. Zira B grubu, kendi alanlarında envanterden en az puan alanla en fazla puan alan öğrencinin oluşturduğu bir gruptur. Ayrıca C grubu diğerlerinden farklı olarak üç kişilik bir grup oluşturduğundan grupların özgüvenlerini sergileme durumlarının daha az olduğu düşünülmüştür. Buna bağlı olarak grup üyelerinin mesleki performanslarını sergileme konusunda daha başarılı oldukları söylenebilir. • Çalışma sonunda gruplar takım öğretiminin tek başına bir yöntem olarak kullanılamayacağı, öğrenciyi aktif kılan diğer öğretim yöntemleriyle birlikte kullanılması gerektiği konusunda hem fikir olmuşlardır. • Disiplinler arası çalışma farkındalığı dersler esnasında, dolayısıyla uygulamaya geçildiği sırada oluşmuştur. Çalışma sonunda gruplar, iletişimleri arttıkça disiplinler arası çalışma alanlarını fark ettiklerini belirtmişlerdir. Bu durum, grupların iletişiminin takım öğretiminde etkisini göstermesi açısından önemli bulunmuştur. • İlk ve ikinci tur ders anlatımları arasında temaların değişiklik göstermesi çalışma sırasında mesleki ve kişisel gelişimlerinde olumlu yönde bir değişim oluştuğunun göstergesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. • Gruplar, disiplinler arası konuların ortaklığını mentor müdahalesi ile fark edebilmişlerdir. Dolayısıyla bu çalışma disiplinler arası alandaki ortaklıkların fark edilmesine yardımcı olmuştur. • İkinci turda gruplar yöntem-teknik ve materyal konusuna daha fazla önem vermişlerdir. Bu durum takım öğretiminin grupların mesleki gelişimlerini olumlu anlamda etkilediğini göstermektedir. Mesleki gelişim verilerinin gözlem form sonuçlarıyla da uyumlu olduğu söylenebilir. • Bu çalışmada takım öğretimi yönteminin kullanılması ile ilgili olumlu durumlar kendi disiplin alanlarına ve eğitimleri ile ilgili alanlara yönelik iken, olumsuz durumlar nitelenen alt kategoriler daha azdır. Bu durum, öğretmen adaylarının takım öğretimini ileride derslerinde kullanmaya yönelik düşüncelerinin olumlu olduğu anlamına gelmektedir denilebilir.



Keywords

Takım öğretme, Türkçe öğretimi, sosyal bilgiler eğitimi, disiplinlerarası çalışma


Reference

Advanced Search


Announcements

    H. W. Wilson (Education Full Text)

    Our journal has been indexed in H. W. Wilson (Educatin Full Text) since June 2019.

     



Address :Mersin University, Faculty of Education, Department of Social Sciences Educaiton. Mersin / TURKEY
Telephone :+90 324 36100 01 / 11207 Fax :
Email :ijoeec@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri