This research aims to compare the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Primary School Turkish Language Curriculum and the Singapore English Language Curriculum in terms of critical and creative reading skills, using Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS) results. Using a case study design from qualitative research methods, data were collected through document analysis and analyzed through content analysis. The TYMM Primary School Turkish Language Curriculum (2024) and the Singapore English (First Language) Curriculum (2020) were used as data collection tools. PIRLS served as the framework for analyzing comprehension processes, and critical and creative reading skills provided a theoretical perspective for interpreting these processes. Comparisons were made between the programs of the two countries. The research findings revealed that both countries address reading skills in a more structured way compared to previous programs. Turkey's 2024 program (TYMM) shifted away from the achievement-oriented structure of the 2019 program and aligned with Singapore's standards in terms of cognitive depth. However, a methodological difference was also identified between the programs. While critical reading is addressed in detail as an explicit and independent type of reading in Singapore, with competency levels defined according to grade level, it is addressed implicitly within the curriculum in Turkey. Creative reading, although not addressed as an independent type or topic in either program, is shared in both programs through the roles of "productive," "creative," and "active text participant" in a student-centered classroom environment. Consequently, for this cognitive depth achieved at the theoretical level in Turkey to be reflected in practice, these reading types, which are implicitly included in the program, need to be made more concrete. In the Singapore program, it is suggested that, in addition to the already strong critical reading structure, the creative reading dimension should also be clarified as a structured, independent area. Furthermore, it is believed that including strategies for these reading types in teacher training in both countries will contribute to their sustainable success in achieving global literacy standards.

Critical Reading, Creative Reading, Mother Tongue Curriculum, Comparative Education, Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS).

Bu araştırmada, Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS) sonuçları bağlamında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Singapur İngilizce Dili Öğretim programlarının eleştirel ve yaratıcı okuma becerisi açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninin kullanıldığı çalışmada, veriler doküman analizi yöntemi ile toplanmış, içerik analizi ile çözümlenmiştir. Veri toplama aracı olarak TYMM İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (2024) ve Singapur İngilizce (Birinci Dil) Dili Öğretim Programı (2020) kullanılmıştır. PIRLS anlama süreçleri analiz çerçevesi olarak kullanılmış, eleştirel ve yaratıcı okuma becerileri ise bu süreçlerin yorumlanmasında kuramsal bir perspektif sunmuştur. Bu kapsamda iki ülkenin programı arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Araştırma bulgularında iki ülkenin de okuma becerisini önceki programlara göre daha yapılandırılmış biçimde ele aldığı saptanmıştır. Türkiye’nin 2024 programı (TYMM), 2019 programındaki kazanım odaklı yapıdan uzaklaşarak bilişsel derinlik açısından Singapur standartlarına yaklaşmıştır. Bununla birlikte programlar arasında metodolojik bir farklılık ortaya koyulmuştur. Eleştirel okuma Singapur’da açık ve bağımsız bir okuma türü olarak ayrıntılı bir biçimde ele alınmış ve sınıf seviyesine göre yetkinlik düzeyleri belirlenmişken, Türkiye’de program içerisinde örtük bir biçimde ele alınmıştır. Yaratıcı okuma ise her iki programda da bağımsız bir okuma türü veya başlık olarak ele alınmamakla birlikte; her iki programda da öğrenci merkezli sınıf ortamında “üretken”, “yaratıcı”, “aktif metin katılımcısı” rolleri üzerinden ortaklaştırılmıştır. Sonuç olarak Türkiye’nin kuramsal düzeyde yakaladığı bu bilişsel derinliğin uygulamaya yansıması için programda örtük bir şekilde yer alan bu okuma türlerinin daha somut hale getirilmesi gerekmektedir. Singapur programında ise hâlihazırda güçlü olan eleştirel okuma yapısının yanı sıra, yaratıcı okuma boyutunun da yapılandırılmış bağımsız bir alan olarak netleştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca her iki ülkenin öğretmen eğitimlerinde bu okuma türlerine yönelik stratejilere yer verilmesinin küresel okuryazarlık standartlarındaki sürdürülebilir başarılarına etki edeceği düşünülmektedir.

Eleştirel Okuma, Yaratıcı Okuma, Ana Dil Öğretim Programı, Karşılaştırmalı Eğitim, Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS).